Son günlerde yağan hafif kar ve yağmur sizi de benim gibi susuz bir yaz geçirme endişesinden uzaklaştırdı mı? Hiç umutlanmayalım. Uzmanlar bu yıl yağışların barajları ve yer altı suyunu doldurmaya yetmeyeceğini açıklıyor. Bursa içme suyu barajlarında doluluk oranı geçen yıl %25 iken günümüzde bu oran hala %1 altında bulunuyor. Bunlar olurken sermayedarların maddi desteğiyle kimi sosyal medya (SM) fenomenleri türlü yalanlarla iklim inkarcılığına yöneldiler.

Düz dünyadan, iklim inkarcılığına

Daha çok beğeni ve bunun karşılığında daha çok gelir elde etmek için düz dünya saçmalığını izleyicilerine inandırmaya çalışan yine bu fenomenlerdi. Bunlar, fosil yakıt ve sermaye odaklarının gizli maddi desteğini alarak türlü yalanlarla, iklim çöküşünü doğal bir gelişim, alınan sözde önlemleri de insanların özgürlüklerini kısıtlayacak uygulamalar gibi göstermeye çalışıyorlar.

Bazı SM Fenomenleri, bilimsel gerçeklerden habersiz ve şehir efsanelerindeki çekiciliğine aldanan çok sayıda insanı etkileyerek iklim inkarcısı durumuna getiriyor. Böylelikle sermayedarlar, iklim çöküşüne neden olan aşırı üretimi göz ardı eden, karbondioksit emisyon azaltım zorlamalarına karşı kendine arka çıkacak, iklim krizini inkar eden halk kitlesini yaratıyorlar. Sermayedarlar bununla da kalmıyor, ABD’de olduğu gibi iklim krizi inkarcısı liderlerini iktidara getiriyor. 

İklim inkarcısı sermayedarların iktidarı, Trump

ABD’de ikinci Trump iktidarı, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) ile bilimsel nitelikteki Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) ve COP İklim Konferanslarından çekildiğini açıkladı. Böylelikle ABD’de şirketlere uygulanan emisyon azaltıcı önlemler de ortadan kalktı.

Çin’den sonra dünyada en çok karbondioksit emisyonu yaratan ABD, 2024’te %2 büyüdüğü açıklandı. Dünyanın bu en büyük ekonomisinin %2 büyümesi bekli de en yoksul en az 50 devletin %2 büyümesinden fazla bir büyüklüğe denk gelebilir. Karbondioksit azaltıcı önlemler uygulansa bile ABD ve gelişmiş diğer ülkelerdeki ekonomik büyümenin iklim çöküşüne etkisi felaket olacağını tahmin etmek zor değil.

SM Fenomelerinin yarattığı iklim inkarcıları

Kendi de ABD’nin en varlıklı patronlarından biri olan ABD Başkanı Trump’ın iklim krizi inkarı, kar odaklı kapitalist çıkarlarına ters gelmesinden kaynaklanıyor. Oysa halk kitlesinin böyle bir çıkarı yok. İşte tam da bu aşamada daha çok beğeni için kuyruklu yalanlar söylemekten çekinmeyen sosyal medya fenomenleri devreye alınıyor.

Yalandan kim ölmüş

İklim inkarcısı SM fenomenleri, tümüyle düzmece söylemlerinde ulusal egemenliğin tehlikede olduğu, bireysel özgürlüklerin kısıtlanacağı,  tarım ve hayvancılığın sona ereceği, ineklerin gaz çıkardığı için öldürüleceği, et yemenin yasaklanacağı, yapay et zorunlu olacağı gibi yalanları büyük halk kitlelerine ulaştırıyorlar.

Bazı SM fenomenleri, seyahat engelleneceği gibi gerçek dışı senaryolar yaratıyorlar. BM Paris İklim Anlaşması ve İklim Kanunu ile toprağınızı elinizden alacağı, karbon ayak izi öne sürülerek bireysel hakların kısıtlanacağı gibi saçmalıklarını, uluslararası güçlerin Türkiye’ye yönelik bir dayatması olarak duyurmaktalar.

İklim Kanunu değil 7554 sayılı kanunla sermayedar toprağımıza el koydu

Oysa ülkemizde topraklarımıza el koyan kanun, büyük eksiklilerle çıkartılan İklim Kanunu değil, 7554 Sayılı Torba Kanun oldu. Bu Kanun mülklerimizi, tarlalarımızı, zeytinliklerimizi ve bu güne kadar halk adına koruma altına altında tutulan Milli Parklar, Tabiat Parkları, sulak alan ve muhafaza ormanlarımızı maden ve enerji sektöründeki sermayedarın yağmasına açtı. Ancak ikim inkarcısı fenomenler bu torba kanundan hiç bahsetmedi. 7554 sayılı Torba Kanunu önceki makalelerimde genişçe anlattım. Bu makaledeki konumuz ise İklim Kanunu.

İklim adına havayı ticarileştiren kanun

İklim Kanunu tasarısının 25 Şubat 2025 günü yapılan TBMM Komisyon toplantısına İklim Adaleti Koalisyonu ve Bursa Su Kolektifi temsilcisi olarak katıldım. Yaptığım konuşmada (  https://www.youtube.com/watch?v=YhlB8oebmBk )  söz ettiğim tüm eksikleriyle birlikte,

muhalefet partilerinin karşı duruşunu umursamayan AKP ve MHP oylarıyla meclisten geçirilerek

yasalaştırılan İklim Kanunu’nda;

• Akademisyenlerin, demokratik kitle örgütlerinin ve halkın görüşleri yoktu. Kanun teklifi büyük gizlilik içinde yalnızca büyük sermayedarların görüşleri alınarak meclise getirildi.  
• Su, giderek çok daha önemli bir varlık durumuna gelirken, derelerimizin kirletilmesini engelleyecek, yer altı sularını koruyacak, kaçak kullanımını engelleyecek maddeler yoktu.
• Paris İklim Anlaşması imzalandığı halde karbondioksit salımını azaltım takvimi yoktu.
• Çöküşe geçen iklime uyum politikaları yoktu.
• Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) suçları dışında iklim suçu yoktu.
• İklim suçlarına karşı denetim ve yaptırım yoktu.
• Ekolojiyi bir bütün olarak değerlendiren planlama yoktu.
• İklim krizinden en çok etkilenen tarım, kuraklığa yönelik tarımsal üretim teşviki yoktu.
• İklim krizini durdurmak için elimizdeki en önemli varlığımız olan ormanları ve sulak alanlarımızı yok eden uygulamalara son veren maddeler yoktu.
• Aşırı, gereksiz tüketimi ve buna bağlı karbon yükünü azaltacak, kalitesiz üretimi engelleyen, uzun ömürlü ürün üretimini ve yedek parçalarda standartlaşmayı zorlayan maddeler yoktu.
• Kuraklık ve susuzluk sonucu oluşacak iklim göçlerini nasıl karşılayacağımıza yönelik maddeler yoktu.
• İklim krizleriyle artacak sağlık sorunlarına müdahale, buna yönelik toplumsal sağlık planlaması yoktu.
• Bunun yerine, maliyeti halkın sırtına binecek Emisyon Ticaret Sistemini kurulması ve sermayedara buna yönelik uygulamaları yapmaktansa ceza ödemeyi daha karlı duruma getiren komik cezalar vardı.

Uygulanan politikalar iklimi daha hızlı çöküşe sürüklüyor

AKP, İklim Kanunu’ndan hemen sonra sermayeye mülklerimize, milli parklara çökme yetkisi veren 7554 sayılı Kanunu meclisten geçirdi. Ormanlar iklimi durdurmak için çok önemliyken İklim Kanunu’ndan hemen önce de denize sıfır ormanlar, turizm adına sermayenin talanına açıldı. 2018’de yapılan kanun değişikliğiyle bu güne kadar 48 milyon m2 orman, orman dışına çıkartıldı. Çalıları, yaylalardaki düzlükleri orman saymayan karanlık AKP zihniyeti, 9 milyon m2 ormanı, orman dışına çıkartmak için kolları sıvamış durumda. Ülkemiz doludizgin kuraklık ve susuzluğa yuvarlanırken bu uygulamalar geleceğimiz daha kötüye sürüklüyor.

İklim çöküşü bildiğinizin ötesinde nelere gebe

Çöküşe geçen iklim kriziyle yüzleştiğimiz halde iklim inkarcıları inkarlarını sürdüredursun, iklim krizi bildiğimiz sorunlar dışında daha neler yaratabilir? Bildiğinizin ötesinde çok konuşulmayan bilimsel öngörüler bir sonraki makalede yer alacak.