Şirketleri Halkın Üstünde Tutarak Yasalaştırılan Süper İzin Yasası; 7554 Sayılı Torba Kanun

Orman yangınları hepimizi üzüyor. 12 Temmuz tarihli makalede ormanı yakan AKP politikaları olduğunu anlattım. Daha da önemli bir konu var. Her yıl orman yangınlarının 4 katı orman alanı, ormanı yok eden, kirleten, yangına açan projelere devrediliyor. Orman Prof. Dr. Doğanay Tolunay hocamız bir çalışmasında AKP ilk iktidara geldiği yıllarında 2004 yılında 7.363 hektar (1 hektar =10 bin m2) alan orman tahsisi yapılırken 2020 de bu sayı 6,5 kat artarak 47.000 hektara çıktığını belirtiyor.

Ormanı sermayeye peşkeş çeken bu tahsisler demek ki AKP iktidarına yetmedi ki, doğal alanları ve özel mülkiyeti enerji veya madenci şirketlere, patronlara devreden bizim Süper İzin Yasası dediğimiz kanun değişikliği yaptı.

Gelişmiş ülke politikacılarının gelecek tepkilerden çekinerek yapmaktan çekindiği yasal düzenlemeler, Türkiye gibi ülkelerde deneniyor. 19.07.2024 günü TBMM’de AKP ve MHP oylarıyla kabul edilen Maden Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapan kanun da tam bu içeriği uygun hükümler barındırıyor.

24.07.2025 günü Resmi Gazete’de yayınlanarak yasallaştırılan Torba Kanunla;

Maden ve enerji şirketi, istediği yerde maden çıkarabilecek,

Tüm korunan alanlar milli park, orman, sulak alan, mera ve özel muhafaza ormanları maden şirketleri tarafından yağmalanacak,

Su varlıklarımız maden, enerji şirketlerine bedelsiz kullandırılacak,

Savaş zamanında kullanılan Acele Kamulaştırma yetkisini savaş olmadan da enerji ve maden için kullanılır duruma getirilecek. Halkın arazisine, tarlasına, mülküne çökülecek,

Zeytin ağaçları taşındığında %70’i kuruduğu, geri kalanın can çekiştiği, verimsizleştiği bilindiği halde zeytinlikler taşıma kılıfı altında yok edilecek.

Maden alanında kazılarda çıkan kültürel bir eser, antik bir kalıntı ya da antik kenti eğer Kültür Bakanlığı yerinde koruma kararı verirse, şirket sınırsız tutarda tazminat isteyebilecek.

Altın gibi en kirletici 4. Grup madenlerin ÇED Çevre Etki Değerlendirme süreçleri Çevre Bakanlığı’ndan alınarak Cumhurbaşkanına bağlı kamusal denetim dışında tutulan bir içinde Tarım ve Orman Bakanlığı’nın olmadığı bir Kurul eliyle yürütülecek.

Kömür gibi alt grup madenler için ÇED süreçleri Çevre Bakanlığı eliyle yürütülerek madenci şirketin sorumluluğunda olan iş yükü Bakanlığa yüklenecek.

ÇED süreçlerinde başvurulan kamu kurumu iş yükü nedeniyle 3 ay içinde görüş, izin veremediyse, izin vermiş kabul edilecek.

25 hektardan küçük alt grup maden işletmeleri, ÇED GD Gerekli Değildir Belgesine sahip olmadan da kamu kuruluşlarından ruhsat, teşvik, izin alabilecek. Böylelikle Çevre Bakanlığı çevresel zarar oluşacaksa bile belgeyi vermek zorunda bırakılacak.

Torba Kanunla sermayeye sınırsız yağmalama ayrıcalığı veriliyor.

Torba yasanın şirketler lehine düzenlendiğini düpedüz ortaya koyan bu hükümleri ancak yurt topraklarını halkın değil şirketlerin malı kabul eden bir zihniyet kabul ederdi. İşte bu nedenle AKP, halkın değil şirketlerin partisidir.

Bu Torba Kanun suya ve tüm doğal alanlara karşı açılmış öyle bir savaş kanunu ki özel mülkiyeti maden şirketlerinin talanına yağmasına açıp iklim krizini körüklemekten sakınmıyor. Böylelikle kanunlar halkın önceliğinden sıyırarak şirketlerin devletine giden yolu açıyor. AKP, bu kanunla belki de bundan sonra aynı yok edici içerikle getirilecek topluma, doğaya ihanet kanunlarına kapı aralıyor.

19 Temmuzda Ankara’da Türkiye’nin dört bir yanında 140 kurumsal ekoloji örgütünün oluşturduğu Toprağımızı Vermiyoruz Kampanya grubundan gelen 500’e yakın ekolojistle meclis kapısında Torba Kanuna karşı basın açıklaması yaptık.  Ardından Meclisin yanındaki parkta direniş çadırı kuran Akbelen İkiz köylüleri ziyaret edildi. Bazı arkadaşlarımla birlikte Meclise girerek muhalefet partileri milletvekilleri ve grup başkan vekilleri ile kanuna karşı direnişlerine destek veren ve taleplerimizi içeren görüşmeler gerçekleştirdik. Bu görüşmeler arasında Bursa milletvekili Sayın Nurhayat Altaca Kayışoğlu’nun ofisine de uğrayarak karşılıklı görüş alışverişinde bulunduk.

Meclisteki görüşmelerimizin de etkisiyle, TBMM’de uzun süreden sonra ilk kez bütün muhalefet milletvekilleri meclis kürsüsünü işgal ederek, bu kanun yasalaşırsa ne kadar kötü sonuçlar doğuracağını topluma anlatmak istediler. Meclis, Temmuz ayında tatilde olur ve Cumartesi günü çalışmaz ama AKP’nin şirketler lehine darbe kanunu için meclisi 19 Temmuz Cumartesi günü de çalıştırarak görüşmeleri tamamladı.

Muhalefet milletvekillerinin katılımıyla Toprağımızı Vermiyoruz Çalışma Grubu olarak, bu kanunun meşru olmadığını ve kanun hükümlerinden etkilenen her yerde direneceğimizi, halka durumu anlatacağımızı ilan ettik. CHP, çıkartılan kanunu Anayasa Mahkemesine dava başvurusu için gerekli hazırlıkları yapıyor. Biz Kampanya Grubu olarak bu kanun tüm muhalefet milletvekillerinin katılımıyla Anayasa Mahkemesine gönderilmesini talep ettiğimiz açıkladık. Ayrıca mahkeme sürecinde hazırlayacağımız dosyalarla mahkemeye katkı vermek istiyoruz.

Torba Kanun, AKP’nin bu güne kadar yaptığı kanuni düzenlemelerden çok daha fazlasını ifade ediyor. Bizleri her geçen gün daha karanlık, giderek yaşamı tüketen bir distopyaya doğru sürüklüyor. Sermayeye kanuni yetkiler vererek artan bu yönelişi durduramazsak yaşama olanağımızın kalmayacak. Kurtuluşumuz, ekoloji, emek, kadın, siyaset ve diğer mücadelelerle kolektif dayanışmayı sıklaştırıp büyütmekten geçiyor.