Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, kadınların sosyal güvenlik sisteminde karşı karşıya kaldığı eşitsizliklerin giderilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine kanun teklifi sundu. 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü öncesinde verilen teklif ile doğum borçlanması hakkının kapsamının genişletilmesi ve kadınların emekliliğe erişimde yaşadığı hak kayıplarının giderilmesi hedefleniyor.

Durmaz’ın hazırladığı teklif, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41’inci maddesinde değişiklik yapılmasını öngörüyor. Düzenleme ile doğum borçlanmasının yalnızca sigortalılık tescil tarihinden sonra gerçekleşen doğumlarla sınırlı olması nedeniyle ortaya çıkan eşitsizliğin ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

Doğum borçlanmasında eşitsizlik

Mevcut uygulamada kadın sigortalılar yalnızca sigorta başlangıcından sonra yaptıkları doğumlar için doğum borçlanması hakkından yararlanabiliyor. İşe başlamadan önce doğum yapan kadınlar ise doğum nedeniyle çalışma hayatından uzak kaldıkları süreleri borçlanamıyor.

Bu durumun kadınlar arasında fiili bir eşitsizlik yarattığını belirten Durmaz, “Mevcut düzenleme kadınları ‘sigortadan önce doğum yapanlar’ ve ‘sigortadan sonra doğum yapanlar’ şeklinde fiilen iki farklı statüye ayırmaktadır. Oysa doğum nedeniyle çalışma yaşamına ara vermek zorunda kalan kadınların bu sürelerinin sosyal güvenlik sistemi içinde karşılık bulması gerekir. Bu düzenleme, sosyal güvenlik alanında ortaya çıkan eşitsizliği gidermeyi amaçlamaktadır” dedi.

Tarım ve esnaf kadınlar da kapsama alınacak

Kanun teklifiyle doğum borçlanmasının kapsamının genişletilerek esnaf ve tarım Bağ-Kur’lu kadınların da bu haktan yararlanabilmesi öngörülüyor. Böylece özellikle kırsal bölgelerde çalışan ve sosyal güvenlik sisteminde dezavantajlı konumda bulunan kadınların haklarının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Anayasa ve uluslararası sözleşmelere atıf

Teklifin gerekçesinde, Anayasa’nın 10’uncu maddesinde yer alan “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir” hükmüne dikkat çekildi. Ayrıca Uluslararası Çalışma Örgütü’nün kadınların çalışma hayatında eşitliğini güvence altına alan sözleşmelerine de atıf yapıldı.

Bunlar arasında 100 sayılı Eşit Değerde İş İçin Eşit Ücret Sözleşmesi, 111 sayılı Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, 156 sayılı Aile Sorumlulukları Olan Çalışanlar Sözleşmesi ve 183 sayılı Analığın Korunması Sözleşmesi yer alıyor.

Emekliliğe erişimin kolaylaşması hedefleniyor

Kanun teklifine göre kadın sigortalılar, sigortalılık başlangıç tarihinden önce veya sonra gerçekleşen doğumlar için üç defaya mahsus olmak üzere her doğum için iki yıla kadar borçlanma yapabilecek.

Düzenleme ile doğum nedeniyle çalışma hayatına geç başlayan kadınların prim günlerindeki kayıplarının giderilmesi, sigorta başlangıcına bağlı ayrımın ortadan kaldırılması ve kadınların emeklilik hakkına erişimin kolaylaştırılması hedefleniyor.

Şiddetle mücadele vurgusu

Kadınların yalnızca çalışma hayatında değil yaşamın her alanında eşit ve güvenli bir yaşam hakkına sahip olması gerektiğini vurgulayan Durmaz, kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetleriyle mücadelenin önemine de dikkat çekti.

“Kadınların yaşam hakkını korumak devletin temel sorumluluğudur. Kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetleri karşısında etkili ve kararlı politikalar hayata geçirilmelidir” diyen Durmaz, “İstanbul Sözleşmesi yaşatır” ifadelerini kullandı.

Durmaz, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nün kadınların eşitlik ve özgürlük mücadelesinin simgesi olduğunu belirterek tüm kadınların 8 Mart’ını kutladı.