Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin, 22-23 Kasım'da Güney Afrika'nın Johannesburg kentinde düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi'ne katılmayacaklarını bildirdi. Gerekçe olarak "beyazlara yönelik şiddet olayları" gösteriliyor ancak Güney Afrika'nın BRICS'teki konumu ve yıllar içinde değişen pozisyonu da kararda etkili.

Leavitt, düzenlediği basın toplantısında, Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa'nın "ABD'nin zirveye katılması konusunda görüşmeler yaptıkları" yönündeki açıklamalarına karşılık verdi. Sözcü, "Pozisyonumuzda bir değişiklik olmadığını memnuniyetle açıklayabilirim. ABD, Güney Afrika'daki G20 Zirvesindeki resmi görüşmelere katılmıyor" dedi. Leavitt ayrıca, Ramaphosa'nın ABD ile ilgili açıklamasındaki bazı ifadelerden "hoşlanmadıklarını" ve bunu dile getirdiklerini söyledi.

Trump'ın "beyaz çiftçilere soykırım" suçlaması

ABD Başkanı Donald Trump, G20 Liderler Zirvesi'ne katılmayacağını daha önce açıklamış ve buna gerekçe olarak ülkedeki "beyazlara yönelik şiddet olaylarını" gerekçe göstermişti.

Trump, Güney Afrika lideri Ramaphosa ile görüşmesinde de beyaz çiftçilere "soykırım" uygulandığını iddia ederek, bu kişilerin topraklarının zorla ellerinden alındığını ve çoğunun öldürüldüğünü savunmuştu. Ramaphosa ise ülkede bazı bölgelerde güvenlik sorunları olduğunu ve şiddet olayları yaşandığını, ancak beyaz çiftçileri hedef alan hiçbir hükümet politikalarının olmadığını dile getirmişti.

Tek gerekçe "beyazlara yönelik şiddet" iddiası mı?

Güney Afrika, kıtadaki altın üretiminin önderleri arasında yer alıyor. İkinci Dünya Savaşı’nı takip eden yıllarda apartheid dönemi Güney Afrika'sı, ABD’nin en büyük ticaret partnerleri arasındaydı. Bu dönemde beyazların gücünü korumak için ırksal ayrımcılığı yasalaştıran resmi devlet politikaları uygulanmış, beyaz olmayanlar temel hizmetlerden mahrum bırakılmıştı.

İlerleyen yıllarda ise Güney Afrika, Rusya'nın girişimiyle, Brezilya, Hindistan ve Çin tarafından 2009 yılında kurulan ekonomik ve siyasi iş birliği grubu BRIC'e katıldı. 2011 yılındaki bu gelişmenin ardından grubunda adı BRICS oldu. Trump, BRICS'i "ABD karşıtı bir grup ülkeden oluşan ve doları hedef alan bir yapı" olarak tanımlıyor ve "Kimsenin dolara saldırmasına izin vermeyeceğiz" diyor.

ABD, G20 zirvesindeki karar süreçlerinden de net şekilde uzak durmak istiyor. Fosil yakıtçılarla yakın iş birliği içindeki Trump yönetimi, Güney Afrika’nın "adil enerji dönüşümü" ve "iklim adaleti" gibi G20 önceliklerinin de ABD politikalarıyla ters düştüğünü ve ortak bildiriye destek veremeyeceğini açıklamıştı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Güney Afrika’nın "eşitlik, dayanışma ve sürdürülebilirlik" temalarını eleştirerek, bunların "ABD karşıtı" pozisyonlar barındırdığını söylemişti.