Ekmek ve gül 15 ilde yaptığı “Türkiye’de Kadın Yoksulluğu Panoraması” başlıklı anketin sonuçlarını Mimarlar Odası Büyükkent Şubesi toplantı salonunda yaptığı basın açıklaması ile açıkladı. 9 kadın dayanışma derneği ve 23 Ekmek ve Gül grubunun toplam 2 bin 804 kadınla gerçekleştirdiği anket çalışması; kadınların yoksullukla mücadele ederken yaşadıkları özgün sorunları, geliştirdikleri baş etme yöntemlerini ve çözüm önerilerini ortaya koydu. Açıklamaya çok sayıda kadın örgütü ve sendika temsilcisi de katıldı. Basın toplantısında raporu, Ekmek ve Gül Editörü Sıla Altun sundu.

Çalışmadaki temel amacın, 1 Mayıs'a giderken kadın yoksulluğuna dikkat çekmek ve emekçi kadınların yoksullaşmaya karşı taleplerini görünür kılmak olduğu vurgulandı.

Kadınların 5’te 1’i iş bulamadığını söylüyor

Katılımcıların yüzde 42,6'sının 35-50 yaş arasında, yüzde 34,5'inin lisans mezunu ve yüzde 33,7'sinin lise mezunu olduğu aktarıldı.

Anket sonuçlarında, çalışmayan kadınların yüzde 28,1'inin çocuk/yaşlı bakımı ve ev işleri nedeniyle istihdam dışında olması öne çıktı. Kadınların 5'te 1'inin istihdama katılımlarının önündeki en büyük engellerden birinin ise "iş bulamamak" olduğu kayıtlara geçti. Ankete katılan kadınların yüzde 61,7'sinin ücretli bir işte çalışmadığı tespit edildi.

Çalışan kadınların yüzde 65.7'si örgütsüz

Katılımcı kadınların yüzde 14,8'inin hane geliri 28 bin liranın altında. Ayrıca hane geliri 28 bin liranın altında olan kadınların sendikalı olma oranı yüzde 1,4. Hane gelirinin 28-40 bin arasında olan kadınların sendikalı olma oranı yüzde 6, 40 bin 100 bin arası geliri olanların sendikalı olma oranı yüzde 27,2 iken hane geliri 100 binin üzerindeki kadınların sendikalı olma oranı yüzde 59,2 olarak kayıtlara geçti. Ortaya çıkan tablo anket katılımcısı çalışan kadınların yüzde 65,7'sinin örgütsüz olduğunu gözler önüne serdi.

Ankete katılan kadınların yüzde 21,4'ünün ise paketleme, temizlik, el işi gibi ek işler yaptıkları görüldü. Ek iş yapmak zorunda kalan kadınların yüzde 90'ının ise, hane geliri 40 binin altında kalan kadınlar olması dikkat çekti. Ankete katılan kadınların yüzde 61,8'i geçim sıkıntısını aşmak için bankaya veya çevresine borçlandıklarını bildirdi.

Kadınlar doktora gitmeyi erteliyor

Her iki kadından birinin maddi imkansızlık nedeniyle temel ihtiyaçlarından vazgeçtiğini gözler önüne seren anket sonuçlarında, kadınların yüzde 87,5'inin gelirlerini en çok gıda ve beslenmeye harcadıkları ortaya çıktı. Ankete katılan kadınların yüzde 63,5'i tatil, hobi ya da spor giderlerini, yüzde 59,1'i giyim ihtiyaçlarını, yüzde 54,4'ü ise kişisel bakım harcamalarını ertelediğini ifade etti. Üstelik anket sonuçları kadınların yaklaşık 10'da birinin doktora gitmeyi ya da ilaç almayı ertelediğini ortaya koydu.

Kadınlar geleceğe dair kaygılı ve belirsiz hissediyor

Ankette geleceğe dair nasıl hissettikleri sorulan kadınların yüzde 43,3’ü kaygılı olduğunu vurgularken, yüzde 24,1'i belirsizlik, yüzde 16,9'u güvencesizlik, yüzde 6,3'ü mutsuzluk hissinin hakim olduğunu belirtti. Katılımcıların yalnızca yüzde 7,4'ü geleceğe dair umutlu olduklarını söyledi. Rapor sendikal korumanın uzağındaki hizmet ve sanayi işçilerinde güvencesizlik hissinin en üst düzeyde olduğunu ortaya koydu.

Kadınlar taleplerini dile getirdi

Tüm bu tablonun karşısında, yoksul anket katılımcısı kadınlar taleplerini de belirtti. 2 bin 804 kadının taleplerinden öne çıkanlar şu şekilde:

• Her mahalleye ve iş yerinde ücretsiz, nitelikli ve 7/24 hizmet veren kamu kreşleri ve yaşlı bakım merkezleri açılmalı
• Kadınların güvenceli ve tam zamanlı istihdama erişimini artıracak emek politikaları geliştirilmeli
• Eşit işe eşit ücret uygulanması, kadınların yoğunlaştığı sektörlerde ücret iyileştirmesi yapılması ve kayıt dışı istihdamın ortadan kaldırılmalı
• Ücretler yoksulluk sınırının üzerine çıkarılmalı ve bu sınırın altındaki gelirler vergiden muaf tutulmalı
• Kadınların çalışma yaşamına katılımı önündeki en önemli engellerden biri olan bakım yükü kamusal olarak üstlenilmelidir. Her mahallede ve her iş yerinde 7/24 hizmet veren, ücretsiz ve nitelikli kreş ve yaşlı bakım merkezleri açılmalıdır. Çok sınırlı sayıda örnekleri bulunan halka yönelik yemekhane/aşevi ve çamaşırhane uygulamaları yaygınlaştırılmalı.
• Özellikle tek ebeveynli haneler, işsiz kadınlar için kira, gıda, fatura ve eğitim masraflarını karşılamaya dönük düzenli sosyal yardımlar verilmeli.
• Sosyal güvenlik imkanları (sağlık, emeklilik, özlük hakları vb.) ebeveyn ya da eş aracılığı olmaksızın tüm kadınları kapsamalı.
• Kadınların yoksulluğa karşı en önemli araçlarından biri olan örgütlenme mekanizmaları desteklenmeli.
• Sağlık, eğitim, barınma ve gıda gibi temel ihtiyaç alanları bireylerin parası kadar yararlanabileceği şekilde piyasalaştırılmaktan çıkarılmalı, kamusal hizmetlerin kapsamı genişletilmeli ve niteliği artırılmalıdır. Okullarda çocuklara bir öğün, ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlanmalı.
• Sermaye sahiplerine mülkiyetlerine oranla vergilendirme uygulanarak bu kaynaklar toplumsal refah için kullanılmalı.
• Kadınlara yönelik politikalar istihdam, ücret, bakım, sosyal güvenlik, şiddetle mücadele ve örgütlenme hakkını birbirinden kopuk değil, birbirini tamamlayan alanlar olarak düşünmeli.