Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni "Meyve Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği" Resmî Gazete’de yayımlandı. Eski yönetmeliği yürürlükten kaldıran bu yeni düzenleme, fidan üretiminde karekod dönemini başlatırken, standart dışı üretimlere yönelik denetimleri sıkılaştırıyor.

Etiketlerde "Karekod" Dönemi Başlıyor

Yeni yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, fidan etiketlerinde karekod kullanımının zorunlu hale gelmesi oldu. Verilen 2 yıllık geçiş sürecinin ardından, her fidan etiketi üzerinden dijital ortamda takip edilebilecek. Bu sayede fidanın hangi damızlıktan geldiği, sağlık durumu ve sertifika bilgileri anlık olarak sorgulanabilecek.

Fidan Sınıfları ve Renk Kodları Netleşti

Üretim materyalinin kalitesine göre fidanlar dört ana sınıfa ayrıldı. Tüketicilerin ve üreticilerin satın alırken dikkat etmesi gereken renk kodları şu şekilde belirlendi:

• Ön Temel Üretim: Beyaz üzeri mor kuşaklı etiket.
• Temel Üretim: Beyaz etiket.
• Sertifikalı Üretim: Mavi etiket.
• Standart Üretim: Sarı etiket.

Beyanname Takvimine Dikkat!

Fidan üreticilerinin sertifika alabilmeleri için beyanname tarihlerini kaçırmaması gerekiyor.

1. ve 2. nolu damızlıklar için son başvuru tarihi 31 Mart iken, standart fidan ve diğer üretim parselleri için 31 Mayıs son tarih olarak belirlendi. Beyannamesiz üretimler sertifikasyon kapsamı dışında kalacak.

İsim Doğruluğu ve Sağlık Standartları Sertleşti

Yönetmelik, fidanların sadece "ismine doğru" (çeşidinin garantilenmiş olması) olmasını değil, aynı zamanda karantinaya tabi zararlı organizmalardan tamamen ari olmasını şart koşuyor. Özellikle tüplü fidan üretiminde kullanılan harcın dezenfekte edildiğine dair resmi belge şartı getirildi.

Standart Altı Fidana Geçit Yok

Sertifikalandırma için fidanın fiziksel özellikleri de artık daha sıkı kontrol edilecek. Bir fidanın sertifika alabilmesi için (istisnai türler hariç) aşı yerinin 5 cm üzerinden en az 1 cm çapında ve kök boğazından itibaren en az 50 cm boyunda olması gerekecek. Bu standartlara uymayan fidanlar pazara sunulamayacak.

Denetim ve Cezai Müeyyideler

Bakanlık, her yıl üretim alanlarını kurulan özel komisyonlar vasıtasıyla denetleyecek. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden, etiketsiz satış yapan veya beyan dışı üretim yapanlara 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu uyarınca ağır idari para cezaları ve faaliyetten men yaptırımları uygulanacak.