Bağımsız Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın, Manisa'da otomobil fabrikası kurma taahhüdüyle vergi muafiyeti alan Çinli otomotiv devi BYD'yi Meclis gündemine taşıdı. Milletvekili Dalgın, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'a "Fabrikanın inşaatına neden başlanmadı?" diye sordu.

Çinli otomotiv üreticisi BYD, Manisa’da bir otomobil fabrikası kurma taahhüdü karşılığında yüksek ithalat vergilerinden muaf tutulmuştu. Fabrika kurulmadı ancak şirketin Türkiye'deki satışları bu dönemde arttı. Konuyu Meclis gündemine getiren Bağımsız Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın, yazılı soru önergesiyle Bakan Kacır'ın konuya dair açıklama yapmasını istedi.

Dalgın, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Çinli otomotiv firması BYD, Manisa’da bir fabrika kuracağını taahhüt etmiş ve bu çerçevede ilave ithal vergilerden hemen muaf olmuştu. Sonrasında BYD’nin pazar payı hızla arttı; peki ya fabrika?​” ifadelerini kullandı.

Teşvik aldı, fabrikayı kurmadı

Dalgın’ın önergesinde yer verdiği bilgilere göre, temmuz 2024’te Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında imzalanan anlaşmanın ardından şirket ithal araçlarda uygulanan yüzde 40’lık ek gümrük vergisinden muaf tutuldu. Bu muafiyetin, Manisa’da kurulması planlanan otomobil fabrikasına karşılık verildiği ifade edildi. Ancak aradan geçen bir yılı aşkın süreye rağmen fabrika inşaatına dair kamuoyuna yansıyan somut bir gelişme olmadı. Buna karşın BYD'nin Türkiye otomotiv pazarındaki payı hızla yükseldi. Dalgın’ın aktardığına göre, şirket 2025’in ilk altı ayında 25 binin üzerinde araç sattı. BYD'nin Türkiye pazarındaki araç satışları geçen yıla göre yüzde 784 oranında arttı.

"Ne zaman faaliyete geçecek?"

Dalgın, Bakan Kacır’dan şu soruların yanıtını istedi:

• BYD’nin Manisa’da taahhüt ettiği fabrikanın inşaatında gelinen aşama nedir? Ne zaman faaliyete geçecek?
• Gümrük vergisi muafiyeti gibi teşviklerin üretim ve istihdam taahhütlerine bağlanıp bağlanmadığı net midir?
• Yatırımın aksamaması için alınan teminat mektupları var mıdır? Varsa nakde çevrilebilecek nitelikte midir?
• BYD, sağlanan vergi avantajlarıyla Türkiye'de rakiplerine kıyasla ne kadar ek kazanç sağlamıştır?
• Şirketin Macaristan’da açıkladığı büyük ölçekli yatırım karşısında, Türkiye'deki yatırım niyeti ne düzeydedir?