Bursa’da çeşitli mahallelerde yapılan planlı su kesintileri, kamuoyuna “evsel su tasarrufu” ve uzun vadeli su güvenliğini sağlama gerekçesiyle sunuluyor. Ancak şehir civarında bulunan ambalajlı su şirketleri faaliyetlerine devam ediyor; OSB’lerde ve fabrikalarda su kullanımı nispeten kesintisiz. Bu durum, suyun asıl tüketicisinin ev değil sanayi ve su şirketleri olduğunu iddia eden çevrecilerin ve halkın tepkisini artırıyor.

Bursa’da doğal kaynak sularını şişeleyen ve piyasaya sunan bazı firmalar şunlar:

Erikli Su (Uludağ doğal kaynak suyu, Kestel ve İnegöl’de iki adet dolum tesisi bulunuyor)

Hayat Su (doğal yeraltı kaynakları)

Gümüş Su (Mustafakemalpaşa OSB hattında üretim yapıyor) 

Korusu Su (Uludağ kaynakları)

Muradiye Su (Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin markası, uladağın pınarlarından su çekiyor) 

Karacakaya Su (Uludağ zirvesinde su dolum merkezi var)

Bu firmalar, Uludağ etekleri, Kestel civarı, Mustafakemalpaşa OSB hattı gibi kaynak sahalarını kullanarak su çekiyor, işliyor ve şişeliyor.

Sanayi Bölgelerinin Su Tüketimi 

Kestel Organize Sanayi Bölgesi (KOSAB) günlük ortalama 18.000 m³ su kullanımı bildiriyor; bu kullanımın yaklaşık %83’ü sanayiciler, kalanı altyapı / hizmet için kullanılıyor. Anacak BOSB özelinde, kesintiden evsel/şehir şebeke suyu etkilenirken 2.kalite su (proses suyu) hattı için aynısı geçerli değil. Bu da evsel/kişisel kullanımın devam ettiği ama sanayi üretiminin büyük ölçüde devam ettiği anlamına geliyor. Evsel su kesintilerinin kamuoyuna açıklanan hedefi su tasarrufu ve içme suyu güvenliği iken, bu büyük veriler (OSB’ler, su şirketleri) hâlâ aktif su kullanımıyla dikkat çekiyor.

Örneğin KOSAB’daki kullanım, kendi açıklamasına göregünlük 18.000 m³’lük bir hacim; bu, bir mahalleye yetecek büyüklükte bir su debisidir. Yani KOSAB’ın tek başına her gün kullandığı su miktarı ortalama 15-20 bin haneli mahallenin ve dolayısıyla ortalama 90.000 kişinin (örneğin Osmangazi’deki Hamitler mahallesi, Nilüferdeki Görükle ,İhsaniye gibi en kalabalık mahallelerin toplamı ve Kestelilçesinin tamamı gibi) tamamına denk geliyor.

Şişeleme şirketlerinin kaynak başında çoklu çekimleri, su tabakasında baskı yaratırken denetim eksikliği bu çeşit krizlerin önünü açabilmekte.

Suyun kesildiği mahallelerde “musluklar kurumadan” önce, suyun kaynağından nerelere aktığını sorgulamalıyız.

Bursa’da evsel kesintiler gündemdeyken, asıl su kullanımının sanayi ve ambalajlı su şirketlerinde yoğunlaştığına dair veriler şehrin suyunu kime/kimlere “ait” olduğuna ışık tutuyor. 

Suya erişimin kısıtlandığı bu dönemde, üretimin durmaması için sanayiye ayrıcalık tanınması ve Bursa’nın su kaynaklarının başında onlarca özel şirketin olması tepki topluyor. Görüştüğümüz bir dokuma işçisi, bir üniversite öğrencisi ve özel sektör öğretmeni, bu çelişkiye kendi yaşamlarından örneklerle yanıt verdi.

Demirtaş organize sanayide çalışan kadın dokuma işçisi “kadın işçiler işe gelirken evde sular kesik. Bulaşık duruyor,çamaşır duruyor, bizler duş alamıyoruz. Koştur koştur işe geliyoruz. Buhar makinelerinden, çeşmesine kadar su var.Böyle giderse evden tası, tarağı alıp iş yerinde duş alıp, bidon getirip eve su götüreceğiz. Madem su tasarrufu yapıyoruz herkes için eşit koşullar olmalı. Önlem alınacaksa önce su kaynaklarını yok eden şirketlerden başlanmalı. Bizler bu duruma ses çıkarmaz isek bugün suyumuzu keserler, yarın ekmeğimizi. Bu alınan önlemler için artık geç kalındı. Kesintidönemindeki hanelere yazılacak olan su faturasını sanayilere yansıtsınlar ve kaynaklarımızdaki suların şişlenmesinin önüne geçsinler. Her yükü de biz halkın sırtına vurmasınlar.Kaynakları kurutup da bizi mağdur etmesinler.” dedi.

Özel sektör öğretmeni ise tepkisini “Su tasarrufunun bireylere yüklenmesini çok yanlış buluyorum. Madenlerde, fabrikalarda tüketilen suyun yanında bizim temel ihtiyaçlar için kullandığımız suya göz dikilmesi komik bir önlem gibi geliyor. Ve son noktaya gelene kadar hiçbir tedbir alınmamışken emrivaki yapılan su kesintilerinin de bu soruna çözüm olabileceğini düşünmüyorum.” diyerek ifade etti.

Başka bir öğretmen ise “Hatalı su yönetiminin cezası halktan kesilmeye çalışılıyor. 21. Yüzyılın ortasında su kesintileri sermaye takımına herhangi bir aksilik yaratmazken, halk tabanında ciddi sıkıntılara yol açmaktadır. Çoklu bir disiplin planı ile su enerji gıda vb. disiplinlerin ortak çalışması sonucu halkın sırtına yüklenen bu sıkıntı yetkililerce sona erdirilmelidir. İklim değişikliğinin sorumlusu bizler değiliz. Bunun için üretilen çözümler halk için, halkı düşünerek yapılan çözümler değildir. Su kullanım alışkanlıkları konusunda halkı kısıtlamadan ziyade sanayi ve vb.kuruluşların daha bilinçli daha verimli bir su kullanma politikaları üzerine çalışılması gerektiğini düşünüyorum“diyerek asıl sorumlunun büyük şirketler olduğunu vurguladı.

Üniversite öğrencisi genç ise” Ofiste, okulda, işte; tuvalete çıkma denilen mola ihtiyacı için bile izin alırken gün sonu mesai bitiminde eve döndüğümüzde bunun kontrolü bizde olsun istiyoruz. Temel ihtiyaçlarımızı elde edebilmek için bile mücadele verir olduk. Evsel kullanımı azaltmak yerine sanayi havzalarından kısmaları gerekirken bunu da halkın sorunu yaptılar. Önlemlerin halkı kısıtlamayacak şekliyle yapılmasıgerekiyor. Daha büyük organizasyonların, fabrikaların su tasarrufu ile daha hızlı ve kolay bir çözüm sağlanabilir.  “dedi.