İktidar temsilcilerinin “Süresiz nafaka hakkı” diyerek hedefe aldığı ve adil olmadığını iddia ettiği nafaka hakkı bu kez de mahkemenin hedefinde. Antalya Aile Mahkemesi, nafaka hakkı uygulanmasını düzenleyen yasa mahkemesinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

1 yıl dolmadan boşanma kararı alan çiftin davasına bakan Antalya Aile Mahkemesi, “süresiz nafaka Anayasa’ya aykırı” diyerek nafakayı düzenleyen kanun maddesinin iptali talebiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu. Başvuruyu kabul edilebilir bulan AYM, dosyanın esastan görüşülmesine hükmetti.

Habertürk’ten Fevzi Çakır’ın haberine göre, Antalya’da yaşayan bir çift, evliliklerinin üzerinden 1 yıl geçmemişken boşanmaya karar verdi. Davacı kadın, boşanma ile birlikte 8 bin TL yoksulluk nafakası, 500 bin TL maddi ve 500 bin TL manevi tazminat talebinde bulunurken yoksulluk nafakasının ise her yıl TÜFE oranında artırılmasını talep etti.

Aile mahkemesi "Anayasa’ya aykırı" buldu!

Antalya 12. Aile Mahkemesi, çiftin evliliğinin üzerinden henüz bir yıl geçmediğini öne sürerek, “süresiz nafaka” uygulamasını düzenleyen yasa maddesinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

Mahkemenin verdiği ara kararda, nafakanın “süresiz olarak” düzenlenmesinin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer aldığı hatırlatıldı. Fakat bu uygulamanın, nafaka yükümlüsünün geri kalan yaşamı bakımından refahı, mülk edinebilmesi, yeni bir aile kurabilmesi ve yeni kurduğu ailenin huzurunu ve refahını sağlayarak çocuklarını koruyabilmesinin önünde engel oluşturduğu iddia edilerek, “Süresiz nafaka”nın bu gerekçelerle, Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan “…insan haklarına saygılı…, sosyal bir hukuk devletidir.”, 10. maddesinde yer alan “…Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür….”, 20. maddesinde yer alan “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir…”, 35. maddesinde yer alan “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir…”, 41. maddesinde yer alan “…Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar….” hükümlerine aykırı olduğu öne sürüldü.

AYM Başvuruyu "kabul edilebilir" buldu

Aile Mahkemesi tarafından yapılan başvurunun ilk incelemesi AYM tarafından geçtiğimiz hafta yapılırken başvuruyu kabul edilebilir bulan AYM, esasa geçilmesine karar verdi. “

Nafaka hakkı iktidarın hedefinde

Hükümetin çeşitli bakanları kadınlara yönelik şiddeti ve çocuklara yönelik istismarı önlemek yerine nafakayı hedef almaya devam ediyor. "Ömür boyu", "süresiz nafaka" açıklamaları ve "nafaka mağdurları" için çalıştaylarla sürdürülen mağduriyet propangandası hükümet temsilcelir tarafından sürdürülüyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın gazetecilere nafaka uygulamasına yönelik gelen bir soruya verdiği “Süresiz nafaka bence adil bir durum değil. Mağdur olan erkeklerimiz varsa onun da yanındayız” yanıtı vermişti.

Kadın örgütleri: Süresiz nafaka diye bir şey yok

“Süresiz nafaka hakkı” diye bir şeyin olmadığını vurgulayan kadın örgütleri, süresiz nafakanın hayat boyu devam ediyor gibi yansıtıldığını, nafakanın azaltılmasının ve kaldırılmasının da yasalarda düzenlendiğini hatırlatıyor.

Medeni Kanun’a göre sadece kanunda belirli kıstaslara uygun olanların yoksulluk nafakası isteyebildiğine dikkat çeken kadın örgütleri; “Buna göre nafaka hakkı için kişinin hiçbir gelirinin olmaması gerekiyor. Örneğin kişinin malı, işi, mesleği varsa nafaka verilmesi söz konusu değil. Ayrıca mahkeme süre belirtmeden nafakayı kabul edebiliyor. Ancak ilerleyen yıllarda nafaka verilenin mali gücünde bir değişiklik olduğunda nafaka ödeyen kişi nafakanın kaldırılması ya da indirilmesini isteyebiliyor” açıklaması yapıyor.

Nafaka hakkının kısıtlanmak istenmesiyle ilgili tartışmalarda kadın örgütleri, hukukçular ve hak savunucuları şu itirazlarda bulunuyor;

• “Kamuoyu nafaka konusunda yanlış bilgilendiriliyor. Tekil mağduriyetler yasa değişikliğine dayanak yapılmak isteniyor.
• Türkiye’de nafaka zaten sınırsız değil, sınırlandırıldığı haller yasada çok açıkça ve yeterli şekilde ifade ediliyor.
• Nafaka hakkını tanımlayan yasada bir sorun yok, yasanın uygulanmasında sorunlar var. Bu sorunlar da erkekleri değil, kadınları mağdur ediyor.
• Kadınların iş gücüne katılma oranının yüzde 35’lerde kaldığı, kadın yoksulluğunun her geçen gün derinleştiği bir ülkede eşitsizliğin ürettiği yoksulluk konuşulmadan nafakanın tartışılması, son derece sakıncalı sonuçlara neden olur.
• Kadınların iş gücüne katılımı eşitsiz, çalıştığı iş kayıt dışı, düzensiz ve güvencesizken ev içi ücretsiz emek ve bakım emeği ve eğitim öğretim alanındaki eşitsizlikler çözülmemişken, nafaka konusunda yasada kadınlar aleyhine bir düzenleme yapılması kabul edilemez.
• Kadınlar için sosyal güvenlik mekanizmalarının çok sınırlıolduğu bir sistemde nafakayı sınırlamak, kadınların boşanma ile düşecekleri yoksullukla onları baş başa bırakmak anlamına gelir.
• Evliliğin bitmesinin ardından, hayatın her alanındaki eşitsiz koşullar nedeniyle yoksulluk kadın için kaçınılmaz bir sonuç oluyor. Nafakayı sınırlandırmak pek çok kadını sadece sosyal yardımlara muhtaç edecek ya da kadınlar boşanmanın ardından hayatını sürdüremeyeceğini düşüneceğinden boşanmadan vazgeçmek zorunda kalacaklar. Bu da kadınları mutlu olmadığı, belki de şiddet gördüğü, ölüm tehdidi altında olduğu bir evliliğe mahkum edecek.