Türkiye Barolar Birlilği Başkanı Erinç Sağkan, 2025-2026 Adli Yıl Açılış Töreni’nde konuştu. Yargı bağımsızlığı vurgusunda bulunan Sağkan, "Bazı il ve ilçelerin seçilmiş belediye başkanları hakkında yürütülen soruşturmalardaki hukuka aykırı uygulamalar ve yine kayyım uygulamaları, sadece ilgililerin temel hak ve özgürlüklerini ihlal etmekle sınırlı kalmamakta, aynı zamanda sahip oldukları halk iradesi temsili nedeniyle anayasal demokrasiye de ağır zarar vermektedir. Bu durum, demokratik hukuk devleti ilkeleri açısından endişe veren bir tablo ortaya koymaktadır.

Yargıtay İsmail Rüştü Cirit Konferans Salonu’nda yapılan Adli Yıl Açılış Törenine Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve bakanlar katıldı. Törende konuşan Sağkan, “Bugün bizim de bir örneğini içinde yaşamakta olduğumuz çağdaş anayasal demokrasiler, hayli dolanbaçlı ve insanlık adına utanç verici gelişmelerin yaşandığı dönemlerden geçerek bugüne ulaştılar" dedi.

'AYM ve AİHM kararlarının uygulanmaması anayasal demokrasi anlayışına ağır zarar verir'

Sağkan, "Hukuk devleti devletin keyfi davranışını engeller. Demokrasi ise hukuk yapma sürecinde halk iradesini yansıtır.
Bu dengenin kalbinde ise bir hakem ve gözcü işlevi gören bağımsız yargı yer alır. Bu nedenle yargı bağımsızlığını ortadan kaldıran, yargıçları baskı altına alan ya da mahkeme kararlarını uygulamayan bir yaklaşım yalnızca hukuk devletini değil demokrasinin varlık nedenini de ortadan kaldırır. Bu kapsamda yasama organında bulunması gerekirken cezaevinde bulunan Avukat Can Atalay özelinde Anayasa Mahkemesi kararı uygulanmayarak ve yine tutukluluk tedbirinin politik amaçlı olduğu gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 18. maddesi kapsamında ihlal tespiti yapılan bazı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının gerekleri yerine getirilmeyerek yaratılan hak ihlallerinin anayasal demokrasi anlayışına verdiği ağır zararın altını çizmek isterim" dedi.

'İstanbul Barosu yönetimine yargı eliyle yapılan müdahale savunma makamını hedef almıştır'

Hukuk sisteminde, ifade özgürlüğünün hukuka uygun şekilde sınırlandırılmasının da bir 'sınırlama rejimi' olarak düzenlendiğini ifade eden Sağkan, "Ancak bu kapsamda yürütülen bazı hukuki süreçlerdeki açık hukuka aykırılıklar, yargıya güveni zedelemektedir. Hukuk tarihimizde ilk defa yaptıkları bir açıklama nedeniyle bir baromuzun başkan ve yönetim kurulu üyelerinin görevlerinin sonlandırılmasına karar verildi, ceza davası ise devam etmekte. Bu ülkenin en köklü hukuk kurumlarından biri olan İstanbul Barosunun seçilmiş başkan ve yönetimine yargı eliyle yapılan müdahale, sadece İstanbul Barosu Genel Kurulunun meşru ve özgür iradesini hedef almamaktadır, bu hukuka aykırı müdahale, yargının kurucu unsurlarından olan savunma makamını hedef almış olup baroların ve avukatlık mesleğinin bağımsızlığı açısından son derece kaygı vericidir. Bu kaygıyı ağır şekilde hissetmemizin kaynağı ise yapılan müdahalenin nihayetinde yurttaşların hak arama hürriyetini tehdit etmesidir" dedi

Sağkan şöyle devam etti: "Bir siyasi parti genel başkanının yaptığı bazı paylaşımlardan dolayı Türk Ceza Kanununun 217’nci maddesi kapsamında yürütülen soruşturma ve açılan kamu davası sürecinde yaklaşık beş ay tutuklu olarak yargılanması, bazı gazeteciler hakkında yürütülen soruşturmalarda tutuklama ve adli kontrol hükümlerinin ölçüsüz şekilde uygulanması, yayın yapılan kanala erişim engeli getirilmesi, Anayasa’dan kaynaklanan demokratik haklarını kullanırken açılan soruşturmalar neticesi içlerinde öğrencilerin de olduğu yurttaşların tutuklanması gibi hak ihlallerine sebebiyet veren hukuka aykırı yargısal uygulamaların, düşünce ve ifade hürriyeti kapsamında toplumun önemli bir kesimi üzerinde baskı ve kaygı yaratmakta, hukuk güvenliğine olan talep her zamankinden fazla seslendirilmektedir. Anayasamız ile mevzuatımıza açıkça aykırı olarak verilen bu kararları 'hâkimin takdir yetkisi' ya da 'itiraz yolları olması' gibi gerekçelerle olağan karşılamak toplumun yargıya olan güvenini daha da zedeleyecektir. O nedenle yargı sistemimiz kendi iç denetim mekanizmalarını etkin şekilde harekete geçirmeli ve yurttaşlarımızın hak ve özgürlüklerinin güvencesi olarak görecekleri bir yargı sistemini hep birlikte inşa etmeliyiz."

Yönetim sisteminde kuvvetlerin birbirlerini denetleme fonksiyonları bakımından sorun yaşandığını vurgulayan Sağkan, "Bu sorunun bazı hukuka aykırı uygulamalarla birlikte hukuk devleti ilkesi ve demokrasi bakımından son derece olumsuz bir tablo ortaya çıkarttığını ifade etmeliyim. Bu kapsamda son dönem örneği olarak belirtecek olursak, bazı il ve ilçelerin seçilmiş belediye başkanları hakkında yürütülen soruşturmalardaki hukuka aykırı uygulamalar ve yine kayyım uygulamaları, sadece ilgililerin temel hak ve özgürlüklerini ihlal etmekle sınırlı kalmamakta, aynı zamanda sahip oldukları halk iradesi temsili nedeniyle anayasal demokrasiye de ağır zarar vermektedir. Bu durum, demokratik hukuk devleti ilkeleri açısından endişe veren bir tablo ortaya koymaktadır" dedi.

Avukatların görevlerini baskıdan uzak biçimde yerine getirebilmeleri ve hukuk güvenliği bakımından, Avukatlık Mesleğinin Korunmasına İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ne taraf olunması gerektiğini belirten Sağkan, "Baroların ve avukatların bağımsızlığının anayasal teminata kavuşturulmasının, Hakimler ve Savcılar Kurulunun yürütmenin etkisinden çıkartılarak tüm kararlarının yargı denetimine açılması, üyelerinin seçim yönteminin siyasetin etkisinden arındırılması ile hâkim-savcıların coğrafi teminatlarını net şekilde güvenceye alacak düzenlemelerin yapılmasının yargı bağımsızlığı ile tarafsızlığının sağlanması bakımından atılacak zaruri ve son derece önemli adımlar olarak demokratik hukuk devletimizin temellerini sağlamlaştıracağı inancındayız" ifadelerini kullandı.