TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, önceki gün Kocaeli Dilovası’nda, 6 kadın işçinin iş cinayetinde hayatını kaybetmesi üzerine yaptığı açıklamada “Nedenler aynı, ölenler aynı” dedi.

Cinayetin görünen teknik nedenlerini sıralayan Koramaz, “Parfüm üretiminde kullanılan en önemli bileşenlerden birisi alkoldür. Alkol denetimini amaçlayan tebliğe rağmen, kazanın yaşandığı işyerine alkolün hangi yollarla, ne miktarda sağlandığı ve depolandığı gibi kritik konuların da derhal açıklığa kavuşturulması gerekmektedir” vurgusu yaptı.

“Alkol, alevlenir bir sıvıdır. Uygun tanklarda depolanması, sıvının ortama sızmaması, buharlarının işyeri ortamına karışmaması gerekir” diyen Koramaz, “İşyerinin iyi bir şekilde havalandırılması, alkol buharının ortamda bulunmaması gerekir. Buharları tutuşturacak, elektrik dahil herhangi bir kıvılcım, ateş vb.nin olmaması gerekir. Alkol buharlarının ölü noktalarda birikmiş olması, tutuşturucu bir kaynakla karşılaşması ve bunun patlamaya, yangına neden olması; yangın ve patlamanın meydana gelmesinin görünür teknik nedenidir” ifadelerini kullandı.

“Nedenler sadece teknik mi?​”

Asıl görülmesi, tartışılması ve değiştirilmesi gerekenin işçi sağlığı ve güvenliği sistemi olduğunu belirten Koramaz, “İşyerlerinde işçi sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, kayıtsız şartsız işveren yükümlülüğüdür. Devlet de işyerlerini denetlemek, işyerlerinin uygun hale getirilmesini sağlamak, uygun olmayan işyerlerine idari ve cezai yaptırım uygulamak zorundadır” dedi.

İş cinayetlerinin yıldan yıla artmasının işverenlerin önlem almadığına ve işyerlerinin denetlenmediğine en açık gösterge olduğunu söyleyen Koramaz, 2024 yılında milyonlarca işyerinden sadece 7 bin 133’ünün denetlendiğine dikkat çekti.

Koramaz, bu verinin, müfettişlerin birçoğunun idari görevlerde çalıştırıldığı, müfettiş başına ayda ortalama iki denetim yapıldığı anlamına geldiğini belirtti.

“Bakan Vedat Işıkhan hesap vermeli”

Koramaz “Patlama ve yangın deyince aklımıza hemen Hendek, Balıkesir, Gayrettepe ve Kartalkaya geliyorsa; her gün 6 işçi iş cinayetlerinde can veriyorsa; yüksekten düşme, elektrik akımına kapılma, iş ekipmanlarının yol açtığı kazalar sonucu ölümün yaşanmadığı bir gün yoksa, olaylardan ders çıkarılmadığı sonucu ortaya çıkmaktadır. Öncelikle, 28 aylık bakanlığı döneminde iş cinayetlerinde en az 4 bin 200 can kaybı yaşanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın hesap vermesi gerekir.

Koramaz “AKP iktidarının imar, yapılaşma, proje gibi konularda TMMOB’ye bağlı meslek odalarını devreden çıkarması nedeniyle, işyerlerinin mühendislik-mimarlık disiplinlerine uygun olarak projelendirilip projelendirilmediği, buna göre yapılıp yapılmadığı da bilinmemektedir” ifadelerini kullandı.

Cinayetlerin önlenmesi için

Koramaz “Yürürlükte olan mevzuat ve denetim sisteminde işyerleri denetlenemiyor, ölümler önlenemiyor. Öyleyse yapılması gereken açıktır: Dünya örneklerinde olduğu gibi, ilgili bakanlıklar, üniversiteler, sendikalar, meslek örgütlerinin katılımı ile idari ve mali yönden bağımsız, özerk, bileşiminde ağırlıklı olarak emek örgütlerinin yer aldığı Ulusal İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kurumu oluşturulmalıdır. Önerilen kurum, tepe noktada örgütlenen bir kurum olarak kalmayacak; işyeri düzeyine kadar inecek bir yapı olacak, eğitim, denetim, laboratuvar, periyodik kontrol hizmetlerini organize edecektir. Kurum, işyerlerinin projelendirilmesi, açılması, işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerden başlayarak; eğitim, denetim, periyodik kontrol, iş hijyeni ölçümleri, işyeri denetimleri gibi tüm aşamaları örgütleyecektir. Bu kurumun yerel birimleri ile tüm işyerlerine ulaşılacaktır. Bu öneri gerçekleşmediği sürece, yarın benzeri cümleleri kurmaya devam edeceğiz. İşyerlerinde işçi sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasının işveren yükümlülüğü olduğu gerçeğine uygun olarak davranılmalı; işçi sağlığı güvenliği hizmetlerinin piyasalaştırılması ve sorumluluğu iş güvenliği uzmanına havale eden sistemden vazgeçilmelidir” dedi.

Koramaz “Her gün en az 6 canı aramızdan alan cinayet düzeninin değişmesi, ancak mücadele ile mümkündür” vurgusu yaptı.