Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) eylül ayı enflasyon verilerini açıkladı. Eylülde enflasyon hem aylık hem yıllık beklentilerin üstünde geldi. TÜİK’e göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 3.23 arttı.  TÜİK’in verilerine göre, tüketici fiyatları 2025 yılı eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 3.23 artış gösterdi. Orta vadeli programa (OVP) göre bu yıl sonu için hedeflenen enflasyon oranı yüzde 28.5 seviyesinde. Yıl sonuna henüz 3 ay varken TÜİK verileriyle enflasyon bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 25.43, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33.29 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 38.36 artış olarak gerçekleşti. Gıda, kira ve eğitim masraflarındaki artış enflasyonu yukarı yönlü etkiledi. TÜİK’in aylık enflasyonu TÜİK’in manşet ve gıda enflasyonu, Hem İTO tarafından hazırlanan gıda ve TÜFE’yi hem de Türk-İş’in mutfak enflasyonu ve yoksulluk sınırı artış oranlarını geride bıraktı.

Gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 36.06’lık artış

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 36.06, ulaştırmada yüzde 25.30 ve konutta yüzde 51.36 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların yıllık değişime olan etkileri ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 8.60, ulaştırmada yüzde 4.15 ve konutta yüzde 7.85 oldu.

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 4.62, ulaştırmada yüzde 2.81 ve konutta yüzde 2.56 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan etkileri ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 1.11, ulaştırmada yüzde 0.44 ve konutta yüzde 0.44 oldu.

Alt kalemlerde ise kirada aylık bazda yüzde 4.39 oranında, bir önceki yılın eylül ayına kıyasla ise yüzde 69.10 oranında artış ölçüldü. Taze meyve ve sebze fiyatlarında yıllık yüzde 53.49, aylık ise yüzde 4.32 oranında artış gözlemlendi. Enerjide yıllık fiyat artışı yüzde 43.11 aylık bazda ise yüzde 1.24 seviyesinde oldu. Ekmek ve tahıllar kaleminde fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 2.97, yıllık ise yüzde 40.96 seviyesinde arttı. Ulaştırma masrafları ise 2024 eylül ayına göre yüzde 35.99 bir önceki aya göre ise yüzde 6.28 oranında yükseldi.

Sözleşmeler enflasyonla geri alınıyor, en çok işçi ve emekçiler etkileniyor

TÜİK tarafından açıklanan enflasyon yıllık bazda 33.29 seviyesine yükseldi. Bu yıl imzalanan kamu çerçeve protokolü ile ücret ve sosyal hak ödemelerine ilk 6 ay için yüzde 24 ikinci 6 ay için ise yüzde 11 oranında zam alan kamu işçilerinin ücretlerine ek primler hariç yaklaşık yüzde 37.6 oranında zam yapılmıştı. Geçen senenin aynı ayına göre ücretlerdeki reel zam eylül ayında yüzde 4.3 seviyesine geriledi. Türk-İş tarafından duyurulan eylül ayı açlık sınırı 27 bin 970 TL. Yılın tamamlanmasına 3 ay daha varken net asgari ücrete yıl başında yapılan yüzde 29.77 oranındaki zamdan ise ocak ayından itibaren geriye yüzde 4.34 oranında reel zam kalmış oldu. DİSK-AR tarafından hazırlanan eylül ayı enflasyon bültenine göre ise Türkiye’de en düşük gelir sahibi yüzde 20’lik kesim gelirinin yüzde 30.4’ünü gıda harcamalarına ayırmakta. 2023 yılından 2024 yılına gıda harcamalarında yüzde 36.6 seviyesinden gerileme yaşanırken gıdadan kesilen bütçe ise ulaşım, konut ve kira masraflarına kayıyor. Konut gıda ve ulaşım harcamaları en dar gelirli yüzde 20'lik grubun harcamalarının yüzde 73,7’sini oluşturuyor.

Şimşek’e göre enflasyonun sebebi, okulların açılması, zirai don ve kuraklık

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek enflasyon verilerinin ardından sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada enflasyonun gıda ve eğitim masraflarındaki artış dışında eğilimin dezenflasyon yönünde olduğunu söyledi. Şimşek, “Zirai don ve kuraklık kaynaklı gıda enflasyonu uzun dönem eylül ayı ortalamasının 3 puan üzerinde gerçekleşti ve aylık enflasyona 1.1 puan katkı yaptı. Okulların başladığı eylül ayında eğitim grubu ve ilgili diğer kalemler aylık enflasyona yaklaşık 0.7 puan katkıda bulundu” dedi.