Küresel iklim değişikliğinin hayvan varlığı üzerindeki etkilerine dikkat çeken CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köy İşleri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, mandaların yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu savundu. Mandaların su olmadan yaşayamacağı bilgisini veren Gürer, "Su kaynakları tükenişi hayvan varlığını da olumsuz etkiliyor" dedi.

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, küresel iklim değişikliğinin hayvan varlığı üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Türkiye'de manda varlığındaki düşüşün altını çizen Gürer, 1960 yılında ülkede 1 milyon 600 bin manda bulunduğunu, bugün ise Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre bu sayının 170 bine gerilediğini kaydetti.

Gürer, "Manda etinden, sütünden, derisinden ve bir dönem taşımacılıkta yük hayvanı olarak yararlanılırdı. Ancak bugün mandaya pek çok ilde rastlamak mümkün değil. Niğde'de hiç yok. Ereğli'de bir çiftlikte gördüğümüz mandaların sahibi bile hayvanları hobi amaçlı beslediğini, damızlık için Kayseri ve Urfa'dan getirdiğini söyledi" dedi.

"Mandalar su olmadan yaşayamaz"

Mandanın yaşam koşullarının doğrudan iklim değişikliğinden etkilendiğini ifade eden Gürer, "Manda su olmadan yaşayabilen bir hayvan değildir. Mutlaka bir su birikintisine ihtiyaç duyar. 30 derecenin üstündeki sıcaklıklarda yaşamını sürdürmesi problemli. Aynı şekilde -5 derecede de sürdürülebilirliği sıkıntılıdır. Özetle, iklim değişikliği mandanın neslini tehdit ediyor" diye konuştu.

Artık hobi olarak sınırlı ölçüde yetiştirildiği bilgisini veren Gürer, "Bir dönem eti, sütü, derisi ve yük taşıma kapasitesiyle vazgeçilmez olan mandaya artık ülke genelinde çoğu ilde rastlamak mümkün değil. Şu anda verilere göre sadece 170 bin manda var ve bunları 81 ile böldüğümüzde neredeyse her bölgeye birkaç tane bile manda düşmüyor" diye konuştu.

Orta Anadolu'da su krizi yaşanıyor

Gürer, mandanın yaşadığı sorunların iklim değişikliğinin en çarpıcı göstergelerinden biri olduğunu belirterek şu uyarıda bulundu: 

"Belki de iklim değişikliğinde en uyarıcı tabloyu mandada görüyoruz. Önümüzdeki süreçte kuraklık devam ederse ani hava değişimleri sürerse hem ürün desenleri hem de mevcut hayvanların bazılarının yaşamları daha da zorlaşacak. Manda su birikintisini özellikle seçer ve suyun olduğu yerde yaşam bulurdu. Su kaynakları kuruyor. Orta Anadolu'da su kuyuları 10-15 metreden çıkan yerde 200 metreye kadar düştü. Bazı bölgelerde derinden gelen sularda tuz oranı da yüksek. Su, Orta Anadolu için büyük bir soruna dönüşmüş. Göçmen kuşlar dahi sulak arazi arayışında. Kuraklık dörtnala geliyor" diye konuştu.

Gürer, "Kuraklık yalnız üretimi vurmuyor. Susuzluk, Orta Anadolu'da yer altı sularını 200 metre derinliğe kadar düşürdü. Acilen vahşi (salma) sulamadan modern sulamaya (damlama, yağmurlama vb.) geçiş sağlanmalıdır. Kapalı sistem sulama olmayan yerlerde tüm yatırımlar bu alana kaydırılmalıdır. Orta Anadolu'ya su gelmezse gıda krizi kapıdadır. İktidar, 2026 yatırımlarında suya özel bir yer ayırmazsa gidiş iyi değildir. Yokuşa doğru süreç hızla ilerlemekte, çölleşme riski artmaktadır" dedi.