Türkiye’den programa kabul edilen altı uluslararası çalışmadan biri olan bu proje, aynı zamanda Bursa ve Cumalıkızık Dünya Miras Alanı’nda gerçekleştirilen ilk UNESCO gönüllülük projesi olma özelliğini taşıyor.

27 Temmuz – 5 Ağustos 2026 tarihleri arasında uygulanacak proje, kültürel mirasın korunmasında fiziksel yapıların yanı sıra insan unsurunu merkeze alıyor. İş, Örgüt ve Endüstri Psikologları Derneği (IOCP) tarafından hazırlanan; Bursa UNESCO Derneği, UNESCO Bursa Alan Başkanlığı ve Cumalıkızık Köyü Kadın Eğitim, Dayanışma ve Kalkınma Derneği iş birliğiyle yürütülen çalışmayla, yoğun turizm hareketliliğinin mahalle sakinleri üzerindeki sosyal ve psikolojik etkileri bilimsel yöntemlerle analiz edilecek. Saha çalışmaları boyunca psikoloji alanındaki akademisyenler ve gönüllü öğrenciler; yerel halkın miras algısını, turizmin günlük yaşama etkilerini, ekonomik fırsatlar ile karşılaşılan zorlukları ve aidiyet duygusunu detaylıca inceleyecek.

On gün sürecek kapsamlı araştırma sürecinde gönüllüler, yalnızca anket ve mülakatlar yapmakla kalmayıp Cumalıkızık’ın yaşayan kültürünü de deneyimleyecek. Geleneksel dokuma, ahşap işçiliği ve yerel üretim süreçlerine katılan ekip, köyün yaşayan ve üreten yapısını destekleyecek. Bunun yanı sıra artan ziyaretçi potansiyelini yönetebilmek adına sürdürülebilir turizm önerileri, yönlendirme tabelaları, kültürel mirasa saygılı ziyaretçi davranış rehberleri ve köye özgü bir logo tasarımı üzerine değerlendirmeler yürütülecek. Saha incelemeleri Cumalıkızık ile sınırlı kalmayarak Misi Köyü, Bursa kent merkezi ve Uludağ gibi bölgenin diğer değerlerini de kapsayacak.

Projenin açılışında konuşan Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan, mirası yaşatan insanları korumanın en az tarihî dokuyu korumak kadar hayati olduğuna dikkat çekti. Kültürel mirasın gerçek değerinin orada yaşayan toplumla sürdürülebileceğini vurgulayan Özaslan, çalışmanın geleceğe dönük güçlü bir yol haritası sunacağını belirtti. Saha araştırmalarından elde edilecek veriler doğrultusunda hazırlanacak kapsamlı rapor doğrudan UNESCO’ya sunulacak. Bu bilimsel çıktıların, hem Cumalıkızık’ın yönetim planlarına yön vermesi hem de dünya üzerindeki benzer miras alanları için insan odaklı ve örnek bir koruma modeli oluşturması hedefleniyor.