Ortaya çıkan kademe mağduriyeti nedeniyle adalet tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. SGK Uzmanı İsa Karakaş, emeklilikte yaşanan bu sorunun temelinde "kohort bazlı adil bir emeklilik sisteminin eksikliği" olduğunu söyledi.
Karakaş’a göre, 8 Eylül 1999’dan önce bir gün bile sigorta girişi olanlar yaş şartı aranmaksızın emekli olurken, bu tarihten yalnızca bir gün sonra sigortalı olan aynı kuşaktan bireyler kadınlarda 20, erkeklerde ise 17 yıla kadar geç emeklilikle karşı karşıya kalıyor. Bu durum, sosyal güvenlikte kohort adaletsizliği olarak tanımlanıyor.
Mart 2023’te yürürlüğe giren EYT düzenlemesi, sadece belirli bir tarihten önce işe girenleri kapsadığı için, aynı dönemde çalışmaya başlayan milyonlarca kişi dışarda bırakıldı. Bu durum, kamuoyunda "kademe bekleyenler" olarak anılan yeni bir mağdur kesim doğurdu.
KOHORT BAZLI EMEKLİLİĞİN ÖNEMİ
Uzmanlara göre, kademe bekleyenlerin sayısı 4 milyonu aşıyor. Toplumda giderek yayılan bu adaletsizlik algısı, hem siyasi hem de sosyal açıdan ciddi sonuçlar doğurabilir. Karakaş, bu kitlenin önümüzdeki süreçte seçimler dâhil olmak üzere birçok toplumsal kararda belirleyici bir güç olacağını ifade ediyor.